Filipko

400 денари  за истурената ракија

Со Сашо од приземје од првиот влез Слободан правникот се замери поради петарди.

Една Нова година,десетина дена пред празникот, син му на Сашо од приземје од првиот влез  фрлал  петарди во влезот на Слободана,Слободан го видел и го опоменал да не го прави тоа,но тој не послушал,напротив добил мотив уште повеќе да пука.Не бил сам,со него имало и други деца,ама Слободан  за него се фатил оти татко му отсекогаш правел проблеми во зградата, кога ќе дошло нешто да се плати,се правел беден  и за 100 денари,иако секој ден носеше од продавница шишиња со вино што чинат ,барем двојно повеќе од таа сума

-Жено-и велеше Слободан на жена си-види го Сашо не сака за ништо заедничко да плати,а кога е во прашање неговиот ќеф троши без око да му трепне

-Соседите ни  се такви,по малку себични,ама не чини за ситни работи очи да си вадиме со нив-го одвраќаше жена му Петкана од лошата мисла и со Сашо да се замери

-Не  труди се  Петкано  да го оправдаш–велеше Слободан-сите се такви,но имаат мерка,ама овој претерал.  Се би сторил за својот мев,но кога треба нешто за општо добро да се направи ,се прави прв  сиромав.Ми е смечено од него, тој предничи во зградата,кога тој не плаќа,ние плаќаме за него.

Слободан збесна кога    го виде детето  на Сашо како фрла петарди  во неговиот  влез

-Петкано знаеш ли колку е една кутија петарди!?-ја запраша жена си

-Не знам

-Е,прашај го Сашо од другиот влез,му купил на синот петарди,а се прави од сиромав -посиромав

-А од каде знаеш дека Сашо  ги купил петардите?

-Го прашав и  ми кажа,уште се гордее со тоа

-Зошто!?

-Не знам,вчера,кога му префрлив за син му само ми рече дека тој стои зад синот,тој му ги купил петардите и ми рече дека другото не било моја работа.Ама не е така,,син му не ме остава да спијам,се кај нас ја празни кутијата

-Не му кажа дека син му  пречи,дека претерува?

-Му кажав,ама син му не престанува,сега пак ќе се симнам и  пак ќе му кажам-налутено рече Слободан ги обу чевлите и незагрнат излезе од станот.Не ја ни слушна Петкана како го преколнува ,муабетот да го води со кротко,со благо.

Слободан легна на ѕвончето од станот на Сашо

-Добар ден соседу-го поздрави соседот кој излезе да отвори

-Добар ден-со полуотворена уста му возврати соседот

-Знаеш,соседу зошто сум тука-почна Слободан-нели вчера муабетевме за петардите

-И!?

-Што и ,син ти пак фрла петарди во нашиот влез

-Дете  е

-Тој е дете,јас сум возрасен  ,ми се спие попладне

-Нова година е

-Не е уште

-Ти уште го браниш

-Син ми е

-Добро,ај што си му ги купил петардите,ама зошто не му речеш да ги фрла на друго место!?

-Ќе му речам

-Зарем вчера не му рече?

-Му реков

-Зошто тогаш продолжува да ги фрла?

-Има некој мерак таму

-Човеку,прибери го син ти ,остај друго, може да се повреди-се обиде Слободан  да го заврти разговорот на друга страна,со арно,со кротко,како што бараше секогаш од него Петкана

-Нема да се повреди-го пресече Сашо

-Оти си толку сигурен?

-Го обучив како да ги фрла петардите

-Остај што си му купил петарди,дури си му дал и обука!?

-Да

-Не можам да разберам

-Подобро јас да му купам и да го обучам отколку сам да купи и да му пукне некоја в рака

-Добро,те разбирам се повлече Слободан и си замина дома

Беше вчудоневиден од односот на соседот,но малку логично му се виде неговото објаснение и си рече ,,ќе издржам уште малку,ќе поминат празниците не вреди да се расправам,, после што заспа.

Другиот ден беше сабота,син му на Сашо не беше во училиште и цел ден фрлаше петарди.Слободан го слушна како на другарчињата им се фали дека татко му  купил 5 кутии од по сто петарди.Ги нашол ефтино,уште се исценкал за една кутија гратис.Всушност,платил четири, петтата кутија му ја дале беспари.

Немаше раат Слободан цел ден,а до Нова година имаше уште пет дена.

Слушна правникот , од син му на Сашо, од каде ги купил татко му петардите,од еден продавач на семки кој продавал под рака и петарди и му текна што да прави за да се освети.Отиде и тој да си купи петарди.Купи една кутија.Вечерта кога се прибраа децата дома излезе со неколку петарди в џеп и се упати кон другиот влез.Им го запали фитилот на неколку истовремено,ги фрли во влезот и исчезна во темнината.Со себе носеше кеси со ѓубре за да не биде сомнителен.Ако го праша некој што прави,ќе каже дека излегол да го фрли ѓубрето.Силна експлозија се слушна во влезот,но за негово изненадување никој ниту излезе на врата,ниту отвори прозорец,најмалку се потресе Сашо кој го беше пуштил радиото на најсилно и си слушаше музика.

Слободан разочаран си отиде дома.Цела ноќ мислеше што да прави со преостанатите петарди,но ништо не смисли.Му текна другиот ден кога се враќаше од работа.Ја виде жена му на Сашо како остава шишиња со ракија и пиво на терасата.Веројатно им бил полн фрижидерот,а надвор беше ладно и тука ги чуваа пијалаците.

Вечерта Слободан ги фрли петардите на терасата на Сашо.Се стркалаа шишињата.Овојпат експлозијата беше успешна.На терасата веднаш истрча ,најпрво жена му,а после и Сашо

-Се истури ракијата-извика жена му

-Не си го затворила шишето-ја прекори Сашо

-Некој фрлил петарди-му рече жена му

Сашо го нагрна палтото и така ,како што седеше на троседот,во пижами истрча надвор да види кој ја направил белјата

Таму не виде никого освен Слободана како го фрла ѓубрето.

-Ми ја истурија ракијата-извика Сашо

-Деца,си играат-му возврати Слободан

-А,да не си ти детето?-го погледна прашално Сашо Слободана

-Што зборуваш соседу,зарем ми личи такво нешто?

Другиот ден некој што ѕиркал низ прозорец ,а не го мирисал Слободана му кажал на Сашо кој ги фрлил петардите на неговата тераса.

-Ме оштети за 400 денари-извикал Сашо –и веднаш се упатил кон станот на Слободана

-Плаќај ја ракијата-му се втурил веднаш на Слододана штом тој со задоволство излегол да го пречека на врата,дури ја откажал Петкана од таа намера,кога таа по обичај прва тргнала да види кој ѕвони,насетувал дека е рамнодушниот сосед.

-Каква ракија соседу?-го прашал

-Знаеш ти убаво,те виделе како фрлаш петарди

После се фатиле за гуша,излегла Петкана,почнала да писка на сет глас,излегле соседите,едвај ги раздвоиле.Оттогаш Сашо и Слободан не си викаат ниту добар ден.И пред тоа не зборуваа многу,но си велеа така,се поздравуваа со пола уста.Да не се истуреше ракијата веројатно ќе си правеа уште лице и Слободан ќе заборавеше на петардите оти по Нова Година престанаа да пукаат,но тој сакаше како и секогаш работите да ги разјасни, до крај да ги расчисти  и работата меѓу нив пукна,но не од негова страна,ами од страната на Сашо.До петардите беше,ама пресудија тие 400 денари за истурената ракија и соседот што го предал Слободана во неговата одмазничка акција

Фустан со цветен дезен

Пријателствата помеѓу луѓето си наликуваат како јајце на јајце,но секое непријателство е приказна за себеси.

Слободан правникот од Б-7 пред да се осами и отуѓи од луѓето имаше нормални контакти со семејството и пријателите.Кога се ожени секоја недела одеше на гости кај баба си.

-Имаш бабо зет како мед-ја задеваа сосеткитe баба му кога ќе го видеа Слободана како пристигаат со жена му Петкана  точно напладне  кај неа

Родителите на Петкана живееја во мала куќичка на  периферијата од градот .Обајцата беа пензионирани учители.Порано,  кога одеа на работа, во дворот садеа трева и цвеќиња за да уживаат  во зеленилото  во неделните утра  со утринско  кафе и ,,Нова Македонија,, в раце.Сега со малите пензиите ја ископачија тревата и од дворот направија градина.Пиперче ,доматче,лукче,кромитче,од се по малку си посадија да се најде како помош во домашниот буџет но и за  да не трчаат  за се на пазар,а и да е домашно,непрскано и самите тие да се најдат во работа,оти беа сеуште здрави и можеа да работат,иако ги пензионираа.

-Некој со 5о години–нема така здраво срце како моево-знаеше да се пофали  Цветко,дедо му на Слободана,татко на жена му –кога објаснуваше зошто работи во градината

На истиот плац ,куќа до куќа,живееше и шурата на Слободан,Раде.Раде го доби дворното место од татка си,но  се фалеше дека куќата сам си ја подигнал и на тоа беше многу горд.

-Се со овие мои две раце сум создал во животот.-велеше,но Слободан се сомневаше во тоа,дури еднаш и префрли на жена му дека брат и премногу се фали за да му верува

-Жено-и рече на жена си-зошто брат ти постојано си ја ишка мувата кога зборува за куќата?

-Не те разбирам-му одговори Петкана

-Постојано вели дека е негова куќата,како да не е сигурен во тоа

-Негова е

-Зошто тогаш тоа го повторува?

-Си потпивнува ,го знеш ,заборава што рекол пред пет минути

-Мене нешто ми е чудно тука

-Чуди се тогаш

Слободан со тој сомнеж живееше цел живот.Дедо му на веридбата со Петкана му рече

-Слаби сме со пари,за свадба ќе се снајдеме ,нешто за дома ,фрижидер,шпорет или телевизор ќе ви купиме,повеќе не можеме.Ако имаме понатаму повеќе, ќе ве помогнеме

-Добро-одговори Слободан-мене и онака освен Петкана ништо друго не ми треба

Шурата немаше некоја добро платена работа,и тој крпеше од ден на ден да помине.Беше домаќин во едно училиште.Жена му таму беше секретарка.Така и се запознаа и се земаа.

Од каде  им се сега пари за куќа на овие двајцава со такви плати!?-се чудеше Слободан

-Можеби им дал татко и на снааата?-му велеше  Петкана .

-А да не е татко ти?-не можеше да се воздржи Слободан

-Ај ти со таа терезија-одмавна со раката Петкана,се да било вагано,мерено до детали, прецизно и исправно

–Нека не ме лажат-ние со децава се стискаме во двособно станче-тие се шират во куќа,а  татко ти  вети дека и нас  ќе не помага ако има пари.

Еден ден шурата Тони и се јави на сестра си со предлог  заедно да купат  свинче,мајка им да го израни,и онака по цел ден со татко им  се дома,само  да дадат пари  пола-напола  за ранење.

-Цела свиња ни е многу ,-им рече Тони- пола ни е таман

Петкана се нафати без да го праша Слободана оти  тој ќе почнеше со ситничави  прашања кои ќе ја расипеа работата..

Беше ноември месец,сончев ден,недела  кога свињата  стаса за колење.Повикаа касап, за 1000 денари им ја закла свињата и го уреди месото.Месото го поделија напола,остана само да се направат џимиринките.

-Нека и ги џимиринките на мама-рекла Петкана, повторно без да го праша Слободана-не сакаме  толку мрсно и се откажала од нив

Мајка и го стопила салото,ги средила џимиринките и ги ставила во замрзнувач.

Слободан не беше мерак за џимиринки,ама го фати инает оти жена му не го прашала пред да се откаже од нив

-Каде  се џимиринките?-по некој ден ја праша жена си

Кај мама

-Сакав да пробам

-Ќе пробаш другата недела кога ќе одиме на гости

Снашката на Петкана,Стојна, ги видела џимиринките  во фрижидерот за длабоко замрзнување кај свекрвата и ја прашала што ќе прави со толку џимиринки

-Петкана се откажа од нив,нас ни се многу,ако сакаш земи пола –и одговорила свекрвата

Стојна ги зела џимиринките,додала нешто и од своите и и ги продала на една колешка од работа и  со парите си купила фустан со цветен дезен

Кога Слободан и Петкана другата недела ,дојдоа на гости Стојна им се пофали со фустанот и им кажа од кај биле парите да го купи.

Слододан едвај се воздржа да не пререче нешто,ама Петкана дала изим за тоа и си го додржа јазикот за заби

Кога си отидоа дома и рече на жена си

-Гледаш ли  каде завршиле џимиринките,кај нив,тие се сториле фустан.Има канал што тече од кај мајка ти до нив и од ништо се прави цигла,после ѕид,соба,на крај куќа,како сега фустан.

-Ти си Слободане болно љубоморен

-Не, само сум реален ,не сакам да се расправам,ама мислам дека татко ти им ја направил куќата,само не лажат дека не е така.

Така Слободан правникот од Б-7 престана да живее со шурата.Не одеше на гости кај него,зборуваа само формално кога мораа ,го избегнуваше колку што можеше повеќе за да на крај и тој  се откаже и престане да се труди да ја прикрива нетрпеливоста меѓу нив пред неговите родители и целото семејство.Сите знаеа дека нешто не чини во семејството,ама премолчуваа ,чекаа Слободан да се доизјасни.Но,тој од срам да не го накабаетат дека не е вреден и чека да му падне од небо  нешто, никогаш не се пожали дека бил онеправдан од деда си со тоа што заборава дека има и ќерка и само сина си го помага.

Официјалната верзија беше дека виновна за неслогата била свињата што ја чувале заедно со шурата и Петкана која на своја рака се откажала од џимиринките кои подоцна снашката ги продала и со парите си купила убав фустан со цветeн дезен.

Пилиштарец

Вчера  се испилил

на кокошка се намерил

Ама петелот бесен

го клукнал за да стане свесен

Што мислиш  ти

кој може   овде

да биде главен,

од кокошки славен

За тоа ти треба да се докажеш

низ борба

ама тебе,младо петле

ти готват лонец за чорба

Леташ пред да научиш

да одиш,

не можеш ти

во кокошарников

орото да го водиш

Пифтија

Не куди го Господа

кога наместо свинско месо

ќе добиеш коски

Направи си  пифтија,

маста сама

ќе исплива на површина

ќе ја изгребеш со ноже,

ќе се спасиш

Кога делиш свиња со шефот

Ај да делиме свиња

Mене месо

тебе коски

чварките напола

Молчи

да не останеш

и без нив и без лебот